ڕۆما ٥: ١٢-٢١

ڕستەی مەبەست: ئەم وتارە دەیەوێت ئەوە نیشان بدات کە هەرچەندە گوناهی مرۆڤ بووەتە هۆی مردن و مەحکوم کردنی، بەڵام نیعمەت و لێخۆشبوونی خودا لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە بۆ ڕزگاربوون و ژیانی هەتاهەتایی زۆر لەوە گەورەترە.
ئایەتی سەرەکی: ٥ :١٧

ئەگەر بە گوناهی کەسێک، مردن لە ڕێگەی ئەو کەسەوە حوکمڕانی کرد، ئیتر چەند زیاتر ئەوانەی پڕیی نیعمەت و دیاری ڕاستودروستی وەردەگرن، لە ژیاندا حوکمڕانی دەکەن بە کەسێک کە عیسای مەسیحە.

ئەم ئایەتە بە ڕوونی جیاوازی نێوان نافەرمانی ئادەم و نیعمەتی ڕزگارکەری مەسیح نیشان دەدات و جەخت لەسەر باڵادەستی نیعمەتی خودا دەکاتەوە بەسەر گوناهدا. هەروەها پەیامێکی هیوا بۆ ژیانی هەتاهەتایی و ڕزگاربوون لە مەسیحدا پێشکەش دەکات بۆ ئەوانەی باوەڕیان هێناوە.
پێشەکی: هاتنە ناوەوەی گوناه و پێویستی مرۆڤ بۆ ڕزگاربوون
مرۆڤ هەر لە سەرەتای دروستکردنەوە ڕووبەڕووی کێشەیەکی قووڵ و ڕەگداکوتاوە بووەتەوە، ئەویش گوناهە. وەک لە چیرۆکی ئادەم و حەوادا دەبینین یەکەم نافەرمانییان لە باخچەی عەدەن نەک تەنها کاریگەری لەسەر ژیانی خۆیان هەبوو، بەڵکو کاریگەری لەسەر هەموو نەوەکانی دواتر هەبوو. نافەرمانی ئادەم بووە هۆی ئەوەی گوناه بچێتە جیهانەوە و لەگەڵ ئەوەشدا مردنیش وەک دەرئەنجامێکی حەتمی گوناه. ئەم مردنە تەنها مردنی جەستەیی نییە، بەڵکو بە مانای جیابوونەوەی مرۆڤە لە خودا، سەرچاوەی ژیان و دادپەروەری.
ئەم دابڕانە قووڵ و بە ئازارە لە هەموو نەوەکانی مرۆڤدا دیارە. هەموو مرۆڤێک بەم حاڵەتە لەدایک دەبێت؛ وەک منداڵی ئادەم، کاریگەری گوناهی لەسەر بووە و مەحکوم بە مردنە. گوناه نەک تەنها پەیوەندی مرۆڤ لەگەڵ خودا تێکدەدات، بەڵکو دەبێتە هۆی ئەوەی مرۆڤ بێبەش بێت لەو ژیانە هەتاهەتاییە کە خودا بۆی مەبەستی بووە. ئەمە ئەو دۆخەیە کە هەموومان هاوبەشین.
بەڵام ئایا ڕێگەیەک هەیە بۆ دەربازبوون لەم دۆخە؟ ئایا خودا کە ئێمەی بە خۆشەویستی دروست کردووە، ڕێگایەکی بۆ دابین کردووە بۆ ئەوەی بگەڕێینەوە لای خۆی و ڕزگارمان بێت لەم گوناه و مردنە؟ وەڵامی ئەم پرسیارانە لە دڵی پەیامی مەسیحیدایە.
پۆڵسی نێردراوی خودا لە نامەکەیدا بۆ ڕۆما بەتایبەت لە بەشی پێنجەمدا باس لە دوو کەسی دیار دەکات: ئادەم و عیسای مەسیح. ئادەم وەک نوێنەری ڕەگەزی مرۆڤ گوناه و مردنی ناساند، بەڵام عیسای مەسیح وەک “ئادەمی دووەم” هات بۆ ئەوەی ڕزگاری و نیعمەت و ژیانی هەتاهەتایی بە هەمووان ببەخشێت. وەک چۆن گوناه لە ڕێگەی یەک کەسەوە هاتە جیهان، بە هەمان شێوە ڕزگاربوونیش لە ڕێگەی یەک کەسەوە هاتە جیهان کە عیسای مەسیحە.

ململانێی نێوان گوناه و نیعمەت

لە ڕۆما ٥: ١٢-٢١، پۆڵس بەراوردێکی بنەڕەتی دەکات: هەروەک چۆن گوناهی ئادەم کاریگەری لەسەر هەموو مرۆڤەکان هەبوو و مردنیش حوکمڕانی بەسەریاندا کرد، بە هەمان شێوە نیعمەت و ڕاستودروستی مەسیح دەتوانێت هەمووان لە مردن ڕزگار بکات و بیهێنێت و بۆ ژیانی هەتاهەتایی ڕێنمایی بکات. ئەم جیاوازییە دڵی پەیامی ئینجیلە و دەمانباتە سەر ئەو ڕاستییەی کە گوناه و مردن هێزی کۆتایییان نییە، بەڵکو نیعمەتی خودا لە مەسیحدا بەسەریاندا سەردەکەوێت.
پێویستی نیعمەتی خودا و ڕزگاری لە گوناه
ئەمەش زەمینە بۆ تێگەیشتنێکی باشتر لە ئایەتەکان و پەیامی پۆڵس دادەنێت: ئێمە وەک منداڵی ئادەم، بە سروشتی لە ژێر کاریگەری گوناه و مەحکومیداین، بەڵام خودا بە نیعمەتە بێکۆتاییەکەی لە عیسای مەسیحدا، ڕێگای ڕزگاری بۆ هەموومان کردۆتەوە. ئەم نیعمەتە زۆر گەورەتر و بەهێزترە لە گوناه و ڕزگاری و ژیانی هەتاهەتایی بەو کەسانە دەبەخشێت کە باوەڕیان بە مەسیح هەیە.

نیعمەتی خودا لە مەسیحدا – وەڵامی گوناه
نیعمەتی خودا بەرامبەر گوناهی ئادەم

ەم بەشەدا پۆڵسی نێردراوی خودا جەخت لەوە دەکاتەوە کە گوناهی ئادەم یەکەم هەنگاو بووە کە مرۆڤایەتی بەرەو مردن و جیابوونەوە لە خودا بردووە. ئادەم وەک نوێنەری مرۆڤایەتی بە نافەرمانی خۆی گوناهی هێنایە جیهان. ئەم گوناهە وەک ڤایرۆسێک کاریگەری لەسەر هەموو نەوەکانی دوای ئادەم هەبوو و دەرئەنجامەکەی مردنی جەستەیی و ڕۆحی بوو.
بەڵام لە لایەکی ترەوە پۆڵس بەراوردێکی گرنگ دەکات: هەروەک چۆن گوناهێک بووە هۆی مردن و مەحکومکردنی زۆر کەس، نیعمەتی خودا لە عیسای مەسیحدا زۆر گەورەتر و فراوانترە. ئەم نیعمەتە نەک تەنها شکست بە مردن دەهێنێت، بەڵکو ڕزگاری و ژیانی هەتاهەتایی دەبەخشێت بەو کەسانەی کە باوەڕیان هێناوە. لێرەدا پێویستە لەسەر گرنگی باڵادەستی نیعمەتی خودا بەسەر گوناهدا جەخت بکرێتەوە. پۆڵۆسی نێردراوی خودا نیشان دەدات کە نیعمەتی خودا لە مەسیحدا زۆر فراوانتر و قووڵترە لە زیانەکانی گوناه.

کاریگەری مردن لەسەر مرۆڤەکان و ڕزگاربوون لە مەسیحدا

ۆڵس لە ئایەتی ١٧دا ڕوونی دەکاتەوە کە نافەرمانی ئادەم بووە هۆی ئەوەی مردن حوکمڕانی مرۆڤەکان بکات. بە واتایەکی تر مردن دەرئەنجامی دیاریکراوی گوناه و سەرپێچییە. لە سەردەمی گوناهی ئادەمەوە مەرگ حوکمی هەموو مرۆڤەکانی دەکرد و کەسیش لێی بێبەری نەبوو. مرۆڤەکان نەیانتوانی خۆیان لەم سنووردارکردنە ڕزگار بکەن.
بەڵام عیسای مەسیح، ئادەمی دووەم، ئەم دۆخەی گۆڕی بە گوێڕایەڵی تەواوەتی ویستی خودا. نەک هەر باجی نافەرمانی ئادەمی دا، بەڵکو بە مردنی لەسەر خاچ، بوو بە کەفارەتێک بۆ گوناهەکانی مرۆڤایەتی. مەسیح بە هەستانەوە لە مردن، شکستی بە مەرگ هێنا و ژیانی هەتاهەتایی بەخشی بە هەموو ئەوانەی باوەڕیان هێناوە. نیعمەتی ئازادی خودا، وەک پۆڵس دەڵێت، بەم کەسانە دەدرێت بۆ ئەوەی بەسەر مردندا زاڵ بن و بەشداری لە ژیان و ڕاستودروستی مەسیحدا بکەن.
لەم بەشەدا دەتوانرێت جەخت لەسەر ڕۆڵی مەسیح وەک “ئادەمی دووەم” بکرێتەوە. پۆڵۆسی نێردراوی خودا لێرەدا مەسیح وەک کەسێک دەناسێنێت کە بە پێچەوانەی ئادەمەوە بە گوێڕایەڵی تەواوەتی ژیانی و ڕزگاری بۆ هەمووان هێناوە. ئەم جیاوازییەی نێوان نافەرمانی ئادەم و گوێڕایەڵی مەسیح بە ڕوونی پەیامی سەرەکی نیعمەت و ڕزگاری لە مەسیحدا دەردەبڕێت.

ڕاستودروستی مەسیح و کاریگەری لەسەر ڕزگاری مرۆڤ

`لە ئایەتەکانی ١٨ و ١٩دا پۆڵس بەو ئەنجامە دەگا کە وەک چۆن نافەرمانی یەک کەس، ئادەم، مەحکومکردنی بۆ هەموو مرۆڤەکان هێنا، گوێڕایەڵی و قوربانیدانی یەک کەس، عیسای مەسیح، ڕزگاربوون و ڕاستودروستی بۆ هەمووان دەهێنێت. ئەمەش ئەوەمان بیردەخاتەوە کە دادپەروەری خودا لە مەسیحدا دەرکەوتووە و دەرفەتی بە خەڵک داوە لە دۆخی گوناهەوە بگوازنەوە بۆ دۆخی چاکە و دادپەروەری لەبەردەم خودادا.
لەم بڕگەیەدا چەمکی “ڕاستگۆیی” بە واتای پاکبوونەوەی تەواو لە گوناه و گەڕانەوە بۆ پەیوەندییەکی دروست لەگەڵ خودا. ئەم ڕاستودروستییە دەرئەنجامی ڕاستەوخۆی گوێڕایەڵی و قوربانیدانی عیسای مەسیحە. لە کاتێکدا گوناهی ئادەم مرۆڤەکانی لە ئامادەبوونی خودا جیاکردەوە و مەحکومی هێنایە ئاراوە، ڕاستودروستی مەسیح ڕێگەیەک بۆ گەڕانەوەی مرۆڤەکان بۆ لای خودا و بەدەستهێنانی ژیانی هەتاهەتایی دابین دەکات.

زیادبوونی نیعمەتی خودا لە بەرامبەر زیادبوونی گوناه

پۆڵس لە ئایەتی ٢٠دا ئاماژە بەوە دەکات کە یاساکە بۆ ئاشکراکردنی گوناه دروستکراوە. گوناه لە سروشتی مرۆڤدا بوو، بەڵام یاسا بە ڕوونیتر نیشانی دەدا و تەنانەت زیادی کرد. بەڵام لە وەڵامی زیادبوونی گوناهدا، خودا چەندین جار نیعمەتی خۆی زیاد کرد. ئەمەش هێزی نیعمەتی خودا نیشان دەدات؛ تەنانەت کاتێک گوناه زۆر بوو، نیعمەتی خودا زاڵ بوو و توانی بەسەریدا زاڵ بێت.
ئەم چەمکە زۆر گرنگە چونکە ئەوە نیشان دەدات کە هیچ ئاستێکی گوناه ناتوانێت لە دەرەوەی دەستی نیعمەتی خودا بێت. نیعمەتی خودا لە هەموو گوناهێک گەورەترە و هەمیشە سەرکەوتنی کۆتایی دەهێنێت. لە مەسیحدا هەموو مرۆڤێک دەتوانێت لە زنجیرەکانی گوناه ڕزگاری بێت و ژیانی هەتاهەتایی بەدەستبهێنێت.
نیعمەتێک کە بەسەر گوناهدا سەردەکەوێت
زیادبوونی نیعمەتی خودا: لە ئایەتی ٢٠ پۆڵۆسی نێردراوی خودا باس لەوە دەکات کە یاسا بۆ ئەوە هاتووە کە گوناه دەربکەوێت و زیاد بکات، بەڵام نیعمەتی خودا زۆر گەورەترە لە گوناه. لە هەر شوێنێک گوناه زیاد بوو، نیعمەتی خوداش زیاد بوو. ئەمەش ئەوەمان بۆ دەردەخات کە نیعمەتی خودا توانای داپۆشینی و ڕزگارکردنی تەنانەت گەورەترین گوناهەکانیشی هەیە.
حوکمڕانی نیعمەت و ژیانی هەتاهەتایی: ئایەتی ٢١ ئاماژە بە لوتکەی وتارەکە دەکات: هەروەک چۆن گوناه لە ڕێگەی مردنەوە حوکمڕانی بەسەر مرۆڤەکاندا کرد، نیعمەتی خوداش لە ڕێگەی مەسیحەوە چاکەیەکی ڕەها بە مرۆڤەکان دەبەخشێت و بەرەو ژیانی هەتاهەتایی دەیانبات.
دەرەنجامێکی گشتی: سەرکەوتنی نیعمەت بەسەر گوناه و بانگهێشتکردن بۆ ژیانێکی نوێ

هەمیشە نیعمەتی خودا زاڵە

لەم بەشەدا پۆڵۆسی نێردراوی خودا ئەو هیوایە بە گوێگران دەبەخشێت کە نیعمەتی خودا نەک هەر گوناه و مردنی شکست پێهێناوە، بەڵکو سەرکەوتنی بەسەریاندا بەدەستهێناوە. هەرچەندە گوناه لە ڕێگەی یەک کەسەوە هاتە ناو جیهان و بووە هۆی مردنی جەستەیی و ڕۆحی بۆ هەموو مرۆڤەکان، بەڵام نیعمەتی خودا لە ڕێگەی مەسیحەوە زۆر بەهێزترە. ئەمەش بەو مانایەیە کە هیچ گوناهێک، هەرچەندە گەورە بێت یان قووڵ، ناتوانێت ببێتە بەربەست لەبەردەم نیعمەتی بێکۆتایی خودا. لە مەسیحدا نەک هەر دەتوانرێت لە گوناهەکان خۆش بین، بەڵکو ئەم لێخۆشبوونە بە فراوانی و بەخشندەیی پێشکەش بە هەمووان دەکرێت.
نیعمەتی خودا تەنها بەس نییە، بەڵکو لە گوناهەکانیان زیاترە. ئەم هیوایە بیری مەسیحییەکان دەخاتەوە کە لە هەر بارودۆخێکدا خودا بە نیعمەتە بێ سنوورەکەی لەگەڵیاندایە و هیچ گوناهێک ناتوانێت لەم نیعمەتە جیایان بکاتەوە.

ژیانی نوێ لە مەسیحدا

ڕۆما ٥: ٢١ ڕوونی دەکاتەوە کە نیعمەتی خودا لە ڕێگەی ڕاستودروستی مەسیحەوە حوکم دەکات و بەرەو ژیانی هەتاهەتایی دەمانبات. ئەم ژیانە هەتاهەتاییە تەنها ژیانێکی دوای مردن نییە، بەڵکو جۆرێکی ژیانێکی نوێ و گۆڕاوە کە هەر ئێستا دەست پێدەکات. بە قبوڵکردنی نیعمەتی خودا و گوێڕایەڵی مەسیح، مەسیحییەکان دەتوانن لە ژیانی گوناهباری خۆیان دەربچن و هەنگاو بنێن بۆ ژیانێکی نوێ، پڕ لە چاکە و دادپەروەری.
ئەم بانگهێشتکردنە بۆ ژیانێکی نوێ لە مەسیحدا بیری هەموو گوێگرێک دەخاتەوە کە ڕزگاربوون لە گوناه کۆتایی چیرۆکەکە نییە، بەڵکو سەرەتای ژیانێکی نوێیە لە شوێنکەوتنی عیسای مەسیحدا. ژیانێک کە چیتر گوناه و مردن زاڵ نییە، بەڵکو بە نیعمەت و دادپەروەری خودا ڕێنمایی دەکرێت.
بانگهێشت بۆ قبوڵکردنی نیعمەت و ڕزگاری
لەم بەشەی ڕۆما، پۆڵس جەخت لەوە دەکاتەوە کە نیعمەتی خودا لەبەردەستی هەموواندایە، بەڵام مرۆڤەکان دەبێت بە باوەڕ وەریبگرن. وەک چۆن مردن بۆ هەموو مرۆڤەکان بە نافەرمانی ئادەم هات، ڕزگاربوون و ژیانی هەتاهەتایی تەنها لە ڕێگەی باوەڕبوون بە گوێڕایەڵی و قوربانیدانی عیسای مەسیح بە مرۆڤ دەبەخشرێت.
پێویستە گرنگی بەم ڕاستییە گرنگە بدەین کە نیعمەتی خودا هەمیشە ئامادەیە بۆمان، بەڵام دەبێت بە باوەر و خۆنەویستەوە بگەڕێینەوە بۆ لای خودا و ئەم دیاری ڕزگاربوونە قبوڵ بکەین. نیعمەتی خودا ئازادە، بەڵام پێویستی بە قبوڵکردن هەیە. ئەم قبوڵکردنە گۆڕانی دڵ و ژیانە کە مرۆڤ لە بەندەکانی گوناه ڕزگار دەکات و بەرەو ڕاستودروستی و ژیانی هەتاهەتاییان دەبات.

گرنگی گوێڕایەڵی و بەرپرسیارێتی پێش نیعمەت

لە کۆتاییدا پۆڵس ئاماژە بە گرنگی گوێڕایەڵی مەسیح دەکات. وەک چۆن نافەرمانی ئادەم بووە هۆی گوناه و مردن، گوێڕایەڵی مەسیح و قبوڵکردنی نیعمەتەکەی ڕێگە بە مرۆڤەکان دەدات لەسەر ڕێگای ڕاستودروستی و ژیان بڕۆن. ئەم گوێڕایەڵییە بەرپرسیارێتی مرۆڤ بەرامبەر بە نیعمەتی خودا نیشان دەدات. نیعمەتی خودا ئازادە، بەڵام گوێڕایەڵی و شوێنکەوتنی مەسیح نیشانەی سوپاسگوزاری و گۆڕینی دڵە کە نیعمەتی خودا لە مرۆڤەکاندا دروستی دەکات.
ئەم پەیامە کۆتاییە هانی هەمووان دەدات کە وەڵامی ئەم نیعمەتە بدەنەوە و بەردەوام بن لە ژیانیان لە ڕێگەی دادپەروەری و گوێڕایەڵی خوداوە. ژیانی مەسیحی ژیانێکی دینامیکییە کە مرۆڤەکان دەبێ بە کردار و ڕەفتارەکانیان نیشانی بدەن کە نیعمەتی خودا گۆڕانکارییەکی گەورەی لە ژیانیاندا کردووە.

دەرەنجامێکی کرداری و پەیامی کۆتایی:

کەواتە، ئەم وتارە بە سێ پەیامی سەرەکی کۆتایی دێت:
سەرکەوتنی نیعمەتی خودا بەسەر گوناهدا: هیچ گوناهێک ناتوانێت لە نیعمەتی بێکۆتایی خودا گەورەتر بێت. خودا لە ڕێگەی مەسیحەوە هەر کەسێک کە باوەڕی پێی هەبێت لە مردن و گوناه ڕزگاری دەکات.
ژیانی نوێ لە مەسیحدا: قبوڵکردنی نیعمەتی خودا تەنها بە مانای لێخۆشبوونی گوناهەکان نییە، بەڵکو سەرەتای ژیانێکی نوێیە. ئەم ژیانە پڕە لە دادپەروەری و چاکە و ڕێنمایی خودا بۆ ژیانی هەتاهەتایی.
بانگەواز بۆ باوەڕ و گوێڕایەڵی: نیعمەتی خودا لەبەردەستی هەموو کەسێکدایە، بەڵام قبوڵکردنی ئەم نیعمەتە بە باوەڕبوون بە مەسیح و گوێڕایەڵی ویستی خودا دەکرێت. مرۆڤەکان پێویستە بە دڵێکی بێفیز و پڕ لە باوەر وەڵامی ئەم بەخششەی ڕزگاربوون بدەنەوە و لەسەر ڕێگای گوێڕایەڵی مەسیح بڕۆن.
ئەنجامی گشتی وتارەکە:
ئەم وتارە ئەوەمان بۆ دەردەخات کە هەرچەندە گوناه لە ڕێگەی ئادەمەوە هاتە ناو جیهان و مردنی هێنا، بەڵام نیعمەتی خودا لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە زۆر گەورەترە و هەموو ئەوانەی باوەڕیان پێی هەیە دەتوانن چێژ لەم نیعمەتە وەربگرن و ژیانی هەتاهەتایی بەدەست بهێنن ئەم نیعمەتە مرۆڤەکان لە مردنی ڕۆحی ڕزگار دەکات و بانگهێشتیان دەکات بۆ ژیانێکی نوێ پڕ لە دادپەروەری لە مەسیحدا.